Makine Temelinde Derz: Temel Neden Döşemeden Ayrılır?

Bir makine temelinin etrafında dolaşan ince bir derz çizgisi, temelin en göze çarpmayan ama en önemli detaylarından biridir. Bu derz yanlış yapılırsa veya zamanla kapanırsa, temelin özenle hesaplanmış davranışı çevredeki döşemeye bağlanır ve sorunlar başlar.

Derz ne işe yarar?

• Titreşimi keser: makinenin ürettiği titreşimin döşeme üzerinden komşu makinelere ve binaya geçmesini, hassas makinelerde ise dışarıdan gelen titreşimin tezgaha ulaşmasını engeller.
• Farklı oturmaya izin verir: ağır makine temeli ile hafif döşeme farklı oturur. Derz olmazsa döşeme temelin kenarında kırılır.
• Temelin davranışını hesaplandığı gibi tutar: dinamik hesapta temel bağımsız bir blok olarak modellenir. Döşemeye bağlanan bir temel, hesaptaki frekansla çalışmaz.

İyi bir derz nasıl olmalı?

Tam derinlikte

Derz, döşemenin yalnızca yüzeyinde değil, tüm kalınlığı boyunca ve altındaki grobeton katında da sürmelidir. Yüzeyde açılan bir kesik, altta döşeme ile temel birbirine dayanıyorsa işe yaramaz.

Donatı geçmemeli

Döşeme donatısı veya hasır çelik derzi geçip temele bağlanmamalıdır. Aksi halde derz yalnızca görüntüde vardır.

Uygun genişlik ve dolgu

Derz genellikle birkaç santimetre genişlikte bırakılır ve sıkışabilir, kapalı hücreli bir dolgu malzemesiyle doldurulur. Üst yüzeyi, suyun, yağın ve kirin girmesini önlemek için esnek bir derz mastiğiyle kapatılır. Mastiğin yağ ve kimyasala dayanıklı olması, fabrika ortamında önemlidir.

Epoksi kaplama ve derz

Makine temeli ve döşeme epoksiyle kaplanacaksa, kaplama derzin üzerinden kesintisiz geçirilmemelidir. Kaplama derz çizgisinde kesilmeli ve derz esnek mastikle kapatılmalıdır. Aksi halde rijit kaplama derzi köprüler, hem titreşim yolu oluşur hem de kaplama derz boyunca çatlar. Kaplama işinde bu detay için kardeş markamız Fibo Epoksi ile birlikte çalışıyoruz.

Sık yapılan hatalar

• Derzin harç, beton dökülmesi veya grout taşmasıyla dolması
• Döşeme donatısının temele bağlanması
• Derzin yalnızca yüzeyde kesilmesi, altında temas kalması
• Mastiğin yıllar içinde bozulup derzin kir ve metal talaşla dolması
• Kaplamanın derz üzerinden geçirilmesi

Mevcut temellerde derz

Bir makine ortak döşeme üzerinde titreşim sorunu çıkarıyorsa, döşeme makinenin çevresinden tam derinlikte kesilerek temel sonradan ayrılabilir. Bu çoğu zaman komşu makine titreşimi sorunlarında ilk ve en ekonomik adımdır. Derzin içi temizlenir, uygun dolgu ve mastik uygulanır. Derin bir müdahale gerekiyorsa temel yenileme sayfamıza göz atabilirsiniz.

Bakım

Derz mastiği zamanla yaşlanır. Yılda bir kez derzlerin kontrol edilmesi, kopan veya bozulan mastiğin yenilenmesi ve derz içine dolan talaş ve kirin temizlenmesi, derzin işlevini korur.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Makine temelinin boyutu, donatısı ve ankraj detayı; makine üreticisinin verileri, zemin etüdü ve statik ve dinamik hesapla belirlenir.